W sportach wytrzymałościowych liczy się przede wszystkim „pełny bak paliwa i ekonomiczna jazda”, czyli optymalizacja zapasów glikogenu. Stosując ładowanie węglowodanami, możesz zwiększyć zapasy glikogenu i poprawić swoją efektywność na trasie zawodów. Dowiedz się, jak prawidłowo stosować carb loading.
Czego dowiesz się z tego artykułu:
- Ładowanie węglowodanami pozwala zwiększyć rezerwy glikogenu.
- Carb loading to sposób na większą wydajność podczas zawodów.
- Przeczytaj, czym różni się „stary” i „nowy” protokół carb loadingu.
- Jak stosować dietę wysokowęglowodanową.
Na czym polega ładowanie węglowodanami?
Ładowanie węglowodanami (ang. carb loading) to strategia żywieniowa polegająca na maksymalizacji zapasów glikogenu przed zawodami. Bazuje ona na założeniu, że węglowodany – a dokładniej glikogen mięśniowy i wątrobowy – stanowią główne źródło energii podczas zawodów o niskiej lub umiarkowanej intensywności.
Pamiętaj, że nawet biegnąc w pierwszej strefie tętna, spalasz nie tylko tłuszcz, ale także zapasy glikogenu. Są one niezbędne dla prawidłowej pracy mięśni i mózgu, kiedy się kończą, pojawia się efekt „ściany”, czyli totalna niemoc i brak energii.
Kiedy stosować ładowanie węglowodanami?
Obecnie przyjmuje się, że strategia ładowania węglowodanami sprawdza się przede wszystkim przy aktywności fizycznej trwającej minimum 90 minut. W praktyce oznacza to, że skorzystają z niej przede wszystkim maratończycy, ultrasi, kolarze na dłuższych dystansach, biathloniści oraz triathloniści. Jeśli chodzi o dystans półmaratoński, wiele zależy od Twojego docelowego czasu ukończenia tego dystansu.
Czy wiedziałeś, że:
Jeśli biegniesz półmaraton w 120 minut lub dłużej, również odniesiesz korzyść z carb loadingu.
Potrzebujesz wsparcia dietetycznego w treningu? Zobacz, jak pomagam biegaczom.
Jaki jest wpływ ładowania węglowodanami na wytrzymałość biegacza?
Szacuje się, że prawidłowo przeprowadzone ładowanie węgli może zwiększyć wydajność biegacza o 2-3% oraz oddalić pojawienie się zmęczenia o około 20%.
Efekt ten nie jest dostrzegalny w przypadku standardowych treningów wytrzymałościowych lub siłowych, które trwają krócej niż wspomniane 90 minut. Wynika to z faktu, że fizjologiczne zapasy glikogenu z reguły wystarczają, aby pokryć zwiększone zapotrzebowanie na energię przez tak krótki czas.

Czy mogę trenować w fazie carb loadingu?
Moi podopieczni często pytają, czy w trakcie zwiększania poziomu glikogenu mają wstrzymać treningi biegowe. Nie jest to zalecane, ponieważ zaczniesz tracić czucie mięśniowe. Pamiętaj jednak, aby zredukować objętość treningów mniej więcej o 40-60%. Chodzi o to, aby nie „przepalić” tej dodatkowej energii z węglowodanów, która dostarczasz. Zmniejsz intensywność treningów – interwały, biegi tempowe, fartlek zużywają duże ilości glikogenu. Bieganie w spokojnym tempie – znacznie mniej.
Jeśli chcesz uzyskać wysoki poziom glikogenu w mięśniach, upewnij się, że taki sposób odżywiania nie powoduje dyskomfortu na poziomie układu pokarmowego. Moim podopiecznym pomagać także w problemach jelitowych.
Modele ładowania węglowodanami – stare vs nowe
Na przestrzeni lat stosowano kilka modeli ładowania węglowodanami, które z grubsza można podzielić na „stare” i „nowe”.
Podejście „stare” zostało wypracowane przez skandynawskich naukowców w latach 60. XX wieku i składało się z dwóch faz.
Pierwsza faza, tzw. wypłukanie glikogenu, trwała 3-4 dni. Przez ten czas sportowiec miał drastycznie zredukować podaż węglowodanów i wykonywać treningi o wysokiej intensywności, aby opróżnić zapasy glikogenu. Przez kolejne 3-4 dni następowała redukcja objętości i intensywności treningów i spożywanie dużej ilości węglowodanów. Całość protokołu trwała około tygodnia.
Czy wiedziałeś, że:
Obecnie uważa się, że wyczerpanie zapasów glikogenu w mięśniach nie jest niezbędne dla korzyści fizjologicznej z carb loadingu.
Aktualnie uznaje się, że do zwiększenia poziomu glikogenu w mięśniach wystarczy 36-48 godzin, a w sytuacji, kiedy protokół miałby kolidować z treningami, nawet 24 godziny. W tym czasie biegacz ma spożywać 10-12 g węglowodanów na kilogram masy ciała przy jednoczesnym obniżeniu intensywności wysiłku.
Zbilansuj swoją dietę, sięgając do dobrej jakości węglowodany. Sprawdź mój artykuł: Węglowodany w diecie biegacza – ile ich jeść?

Carb loading – przykładowy jadłospis
W przypadku biegacza ważącego 80 kg carb loading wymaga spożycia 800-960 g węglowodanów. To w przybliżeniu 10 -12 torebek ryżu. Ogromna ilość pożywienia, która wymaga dobrego zaplanowania posiłków. Sięgaj po takie produkty jak:
- jasne pieczywo,
- dżemy,
- powidła,
- paluszki i krakersy,
- biały ryż,
- banany,
- żelki,
- soki owocowe.
Pamiętaj, aby mądrze rozkładać posiłki w ciągu dnia. Lepiej podjadać i sięgać do lodówki częściej niż zwykle, niż spożyć jeden obfity posiłek na godzinę przed położeniem się spać. W ten sposób łatwo o zaburzenia snu.
Moimi faworytami są m.in. płatki ryżowe z dżemem lub kajmakiem, owsianka instant z jogurtem i bananem albo rodzynkami, naleśniki z serem. Potrzebujesz więcej inspiracji?
Sprawdź moją aplikację dietetyczną. Znajdziesz w niej setki smacznych i prostych w przygotowaniu przepisów.

Najczęstsze 5 błędów podczas ładowania węglowodanami
Ładowanie węgli czasami sprowadza się do zasady „jedz dużo i często”. Niestety takie upraszczanie tematu może skutkować problemami z układem pokarmowym, a w skrajnych przypadkach – zejściem z trasy zawodów. Poniżej znajdziesz listę najpopularniejszych błędów, których należy unikać.
Zbyt późny start carb loadingu
Zjedzenie kolacji obfitej w węgle proste przed maratonem nie wystarczy. Aby efektywnie zwiększyć stężenie glikogenu w mięśniach, musisz dać sobie przynajmniej 2-3 dni. Nie tyle chodzi o efektywne wysycenie glikogenu w mięśniach i wątrobie, ile o odciążenie przewodu pokarmowego.
Spożywanie zbyt dużej ilości błonnika
Dieta w okresie carb loadingu powinna bazować na węglowodanach prostych, które organizm łatwo absorbuje. Nadmiar produktów pełnoziarnistych, surowych warzyw, strączków może powodować wzdęcia, gazy, uczucie pełności. Nie o to chodzi – organizm naładowany glikogenem ma się czuć lekko.
Spożywanie zbyt dużej ilości tłuszczów lub białka
Zwiększone spożycie węglowodanów nie oznacza, że równocześnie jesz więcej białka i tłuszczów. Całkowita ilość przyjętych kalorii powinna utrzymywać się na stałym poziomie, zmieniają się jedynie proporcje makroskładników. Jesz więcej węgli, ale białka i tłuszczów mniej.
Niedojadanie węglowodanów
Większość biegaczy długodystansowych ma trudności z przyswojeniem zalecanych 8-12 g węgli na kilogram masy ciała. W okresie carb loadingu staraj się mniej więcej liczyć, ile węglowodanów przyjmujesz. Twoje ciało musi otrzymać surplus energii, którą odłoży.
Zachęcam do skorzystania z mojej apki dietetycznej, w której oszacujesz, ile węglowodanów przyjąłeś.
Testowanie nowego pożywienia
Carb loading to nie jest czas na testy. Skup się na przyjmowaniu pokarmów, które znasz i dobrze tolerujesz. Tolerancję organizmu na większą ilość węglowodanów i ich pochodzenie weryfikuj podczas treningów. Najlepiej sprawdzają się do tego długie wybiegania.
Spożywając węglowodany, zwracaj uwagę na ich rodzaj. Białe pieczywo i jasny ryż będą w tym przypadku lepsze niż chleb pełnoziarnisty i ryż brązowy. Zielonego banana zamień na żółtego. To detale, które robią różnicę.
Rodzaj a zawartość węglowodanów – czy to ma znaczenie?
Carb loading powinien bazować na węglach prostych. Oczywiście te złożone są zdrowsze i lepiej stabilizują poziom cukru we krwi, ale na kilka dni przed zawodami chodzi przede wszystkim o wysycenie zapasów glikogenu w mięśniach. Węglowodany złożone mają większą zawartość błonnika i nie są zamieniane w glukozę równie szybko.
Jeśli szukasz sposobów na zwiększenie wydolności organizmu podczas zawodów, carb loading może być dobrym wyborem. Umów się na konsultację dietetyczną i opowiedz, jak mogę Ci pomóc.
FAQ:
Q: Ma trudności z dostarczeniem odpowiedniej ilości węglowodanów w okresie carb loadingu. Co mogę zrobić?
A: Rozważ dodanie węglowodanów w formie płynnej. Soki owocowe i napoje dla sportowców doskonale uzupełniają niedobory bez obciążania układu pokarmowego.
Q: Po ładowaniu węglowodanami przed maratonem ważę więcej. Czy to normalne?
A: To jak najbardziej normalne. Glikogen absorbuje wodę w stosunku 1:3-1:4. Oznacza to, że każdy gram glikogenu wiąże 3-4 g wody. Dodatkowe kilogramy to właśnie woda, nie tkanka tłuszczowa.
Q: Czy dieta wysokowęglowodanowa może powodować zaburzenia jelitowe?
A: Tak, znacząco zwiększone spożycie węgli może powodować wzdęcia, gazy i bóle brzucha. Testuj carb loading na treningu zanim wykonasz go przed zawodami.
Bibliografia
- Hawley JA, Schabort EJ, Noakes TD, Dennis SC. Carbohydrate-loading and exercise performance. An update. Sports Med. 1997 Aug;24(2):73-81;
- Jensen J, Rustad PI, Kolnes AJ, Lai YC. The role of skeletal muscle glycogen breakdown for regulation of insulin sensitivity by exercise. Front Physiol. 2011 Dec 30;2:112;
- Fairchild TJ, Fletcher S, Steele P, Goodman C, Dawson B, Fournier PA. Rapid carbohydrate loading after a short bout of near maximal-intensity exercise. Med Sci Sports Exerc. 2002 Jun;34(6):980-6.