Układ pokarmowy człowieka zasiedlają miliardy mikroorganizmów, których obecność, liczebność i zróżnicowanie są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dysbioza bakteryjna może prowadzić do rozwoju SIBO. Co to za choroba, jak ją rozpoznać? Czy osoby cierpiące na SIBO muszą zmieniać dietę?
Z tego artykułu dowiesz się:
- SIBO to choroba polegająca na zwiększeniu liczebności bakterii w jelicie cienkim ponad normę.
- SIBO może rozwinąć się u każdego, choć szczególnie często współwystępuje z IBS.
- Nadmierny rozrost bakterii utrudnia trawienie i wchłanianie składników odżywczych.
- Choroba SIBO wymaga zmian w diecie – im szybciej, tym lepiej.
Czym jest SIBO?
W warunkach fizjologicznych, w jednym mililitrze treści jelita cienkiego znajduje się mniej niż 105 mikroorganizmów. W niektórych publikacjach za wartość optymalną podaje się poniżej 103 CFU w proksymalnej części jelita czczego.
O występowaniu SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth) mówimy wtedy, gdy w treści, która przeniknęła z jelita cienkiego do układu oddechowego, występuje więcej bakterii, niż uznaje się za fizjologiczną wartość. Można wyróżnić dwa podstawowe rodzaje rozrostu bakterii w SIBO:
- górnego odcinka przewodu pokarmowego (UAT), w którym dominują bakterie Gram-ujemne pochodzące z jamy ustnej – Streptococcus viridans i Prevotella spp.,
- dolnego odcinka przewodu pokarmowego, tzw. coliform, w którym dominują
przede wszystkim bakterie Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Enterococcus spp., Proteus mirabilis i Clostridium spp.
Jakie są przyczyny występowania SIBO?
Utrzymaniu prawidłowego balansu mikroorganizmów w jelicie cienkim sprzyja kilka mechanizmów. Są to przede wszystkim ruchy perystaltyczne jelit, obecność soku trzustkowego, kwaśne pH kwasu żołądkowego oraz przeciwciała IgA. Dodatkowo zastawka krętniczo-kątnicza przeciwdziała cofaniu się treści z jelita grubego do jelita cienkiego. Kiedy te mechanizmy zaczynają zawodzić, rośnie ryzyko dysbiozy jelitowej.
Rozwojowi SIBO sprzyjają nie tylko wady anatomiczne jelit, ale także długotrwałe przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej – leków popularnych przy radzeniu sobie ze zgagą.
Wśród innych czynników ryzyka zwiększenia liczebności bakterii w jelicie cienkim najczęściej wymienia się nabyte niedobory odporności oraz zaburzenia perystaltyki jelit. Zwłaszcza ten ostatni problem często towarzyszy pacjentom z celiakią, niedoczynnością tarczycy, chorobą Leśniowskiego-Crohna.
Czy wiedziałeś, że:
U osób z zespołem jelita drażliwego SIBO występuje znacznie częściej – do 35% chorych, a w niektórych kohortach pacjentów nawet 78% ryzyka.
Chorujesz na IBS lub SIBO i potrzebujesz pomocy z ułożeniem diety? Zobacz, jak pomagam pacjentom z problemami jelitowymi.
Z kodem rabatowym AGA10 otrzymujesz 10% zniżki na wszystkie badania w placówce SIBO w Centrum.
Jakie są typowe objawy SIBO?
Problemem w diagnostyce SIBO jest brak specyficznych objawów. Symptomy – szczególnie w początkowej fazie choroby – są takie same jak w wielu innych problemach żołądkowo-jelitowych. Zwykle obejmują:
- wzdęcia brzucha i wzmożone oddawanie gazów,
- przewlekłą biegunkę,
- bóle brzucha,
- uczucie pełności w jamie brzusznej,
- zaparcia,
- objawy skórne.
W miarę rozwoju choroby osoby z SIBO mogą doświadczyć m.in. niekontrolowanej utraty masy ciała, niedoborów witamin A, D i B12. Istotne obniżenie poziomu witamin B12 może pociągnąć za sobą rozwój objawów neurologicznych – zmęczenie, osłabienie, trudności z koncentracją i pamięcią.
SIBO często bywa wynikiem przypadłości, które wcześniej nie zostały wykryte i nigdy nie były leczone, np. zakażenie pasożytnicze, grzybicze, infekcje Helicobacter pylori. Konsekwencją może być nietolerancja histaminy, fruktozy, laktozy, sorbitolu.
Przerost bakteryjny rzadko nie daje żadnych objawów, choć zdarzają się i takie przypadki.

Diagnostyka i leczenie SIBO – co warto wiedzieć?
Pierwszym krokiem w diagnostyce SIBO jest ustalenie występowania alarmujących objawów. Pamiętaj, że żaden z symptomów nie może pojedynczo wystarczyć do postawienia diagnozy.
Obecnie diagnostyka SIBO opiera się na testach oddechowych. W badaniu określa się poziom gazów w wydychanym powietrzu, takich jak wodór lub metan, które powstają w wyniku fermentacji substratu węglowodanów podawanego pacjentom doustnie: laktulozy lub glukozy. Pomocniczo lekarz może zlecić pobranie aspiratów jelita cienkiego i inne badania dodatkowe.
Czy wiedziałeś, że:
Na kilka tygodni przed badaniem trzeba odstawić przyjmowane antybiotyki, prokinetyki, probiotyki oraz inhibitory pompy protonowego. Lekarz powinien uprzedzić Cię o tym podczas pierwszej wizyty.
Całkowite wyleczenie SIBO jest możliwe, ale często jest to proces długotrwały, wymagający cierpliwości. Celem staje się zlikwidowanie przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego, a jeśli jest to konieczne – pozbycie się choroby podstawowej, na przykład cukrzycy typu 2. Konieczne staje się też usunięcie niedoborów witaminowych. W przypaku zignorowania pierwotnej przyczyny SIBO będzie nawracać.
Otrzymałeś wyniki badań na SIBO i zastanawiasz się, jak zmienić swoją dietę? Mogę Ci w tym pomóc! Umów się na konsultacje dietetyczne.

Czy zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego wymaga stosowania specjalnej diety?
Radzenie sobie z SIBO wymaga połączenia leczenia i diety. Dokuczliwe objawy ze strony przewodu pokarmowego mogą skutecznie obniżać komfort życia. Dane na temat stosowania diet w SIBO są głównie rozszerzeniem danych dotyczących IBS. w praktyce oznacza to zasadność stosowania diety LOW FODMAP. Zakłada ona ograniczenie spożycia łatwo fermentujących węglowodanów jak fruktoza, laktoza i poliole (ksylitol, sorbitol).
Wdrożenie LOW FODMAP składa się z trzech etapów – przejściowej eliminacji produktów z wysoką zawartością fermentujących węglowodanów, ich stopniowej reintrodukcji (dzięki temu ustalasz, co konkretnie Ci szkodzi) oraz personalizacji diety.
Brakuje Ci pomysłów na smaczne i zdrowe posiłki? Skorzystaj z mojej aplikacji dietetycznej. Znajdziesz tam setki prostych i smacznych pomysłów na przepisy uwzględniające założenia diety LOW FODMAP.
FAQ:
Q: Czy SIBO może dawać objawy pozajelitowe?
A: Tak, przerost bakteryjny w jelicie cienkim może prowadzić do obniżenia poziomu witaminy B12. Wraz z nim często występuje uczucie zmęczenia, trudności z koncentracją, brak energii.
Q: Ile kosztuje diagnostyka SIBO?
A: Testy wodorowo-metanowe WMTO kosztują około 400 zł. Możesz je wykonać praktycznie w każdej prywatnej sieci medycznej, a także kupić test do użytku domowego.
Q: Czy przerost flory bakteryjnej jelita cienkiego można wyleczyć?
A: Tak, całkowite wyleczenie SIBO jest możliwe. Wymaga jednak połączenia diety, specjalistycznych leków, a często również wsparcia probiotycznego.
Bibliografia:
- Sorathia SJ, Chippa V, Rivas JM. Small Intestinal Bacterial Overgrowth. 2023 Apr 17. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 January;
- Rao SSC, Bhagatwala J. Small Intestinal Bacterial Overgrowth: Clinical Features and Therapeutic Management. Clin Transl Gastroenterol. 2019 Oct;10(10):e00078;
- Velasco-Aburto S, Llama-Palacios A, Sánchez MC, Ciudad MJ, Collado L. Nutritional Approach to Small Intestinal Bacterial Overgrowth: A Narrative Review. Nutrients. 2025 Apr 23;17(9):1410.
Za polecanie usług placówki SIBO w Centrum otrzymuję wynagrodzenie od świadczeniodawcy.